İş Kazaları
Türkiye iş kazası istatistiklerinde maalesef Avrupa’da 1. Ve dünyada 3. Sırada bulunmaktadır.
Kaza farklı şekillerde tanımlanabilir. İhmal, tedbirsizlik, dikkatsizlik veya herhangi bir işte ehliyetsizlik
nedeniyle ani olarak arzu edilmeden meydana gelen ve sonucunda maddi ve manevi kayba veya üzüntüye
neden olabilecek olaylara kaza denir. Kasıt söz konusu olmaksızın dıştan veya ani bir etki ile meydana
gelen, beklenmedik ve sonucu istenmeyen olaylar da kaza olarak adlandırılabilir.
İş kazası bazı uluslararası kuruluşlar tarafından şu şekilde tanımlanmıştır;
Uluslar arası Çalışma Örgütü(ILO)‘ne göre iş kazası belirli bir zarara ya da yaralanmaya neden olan
beklenmeyen ve önceden planlanmamış bir olaydır.
Dünya Sağlık Örgütü (WHO)‘ne göre iş kazası önceden planlanmamış, çoğu kez kişisel yaralanmalara,
makinaların, araç ve gereçlerin zarar uğramasına, üretimin bir süre durmasına yol açan bir olaydır.
Bizim mevzuatımızdaki ”iş kazası” tanımı ILO’nun tanımına yakındır.”5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu”nun 13’üncü maddesinde iş
kazasının tanımı, 14’üncü maddesinde ise meslek hastalığının tanımı yapılmıştır.
”5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu” Madde 13 aşağıdadır;
Aşağıdaki hal ve durumlardan birinde meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hale getiren olay iş kazasıdır.
- Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,
- İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle, sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız
çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle, - Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere
gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda, - Emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,
- Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında,
Her kaza iş kazası değildir ancak her iş kazası kazadır.
İş kazalarının bildirimi işverenin yükümlülüğündedir. İş kazalarında 3 iş günü yazılı bildirim zorunluluğu
bulunmaktadır.
Hangi Tür Davaları Açma Hakkımız Bulunmaktadır?
1. Maddi Tazminat
2. Manevi Tazminat
Maddi Tazminat Çeşitleri Nelerdir?
1. Rücu Tazminatı,
2. İş Göremezlik Tazminatı,
3. Destekten Yoksun Kalma Tazminatı,
Rücu davası bir çeşit ”alacak” davası şeklinde isimlendirilebilir. Örneğin;
SGK yaşanan iş kazası sonucu çalışanın tedavi masraflarını, iş göremezlik tazminatlarını öder. Daha
sonra iş kaza raporunda işveren kusuru ne kadarsa yapılan masrafların işveren düşen kısmı için yazı ile
işverenden ister, işveren ödemez ise rücu dava açma hakkına sahip bulunmaktadırlar.
İş göremezlik tazminatı iki çeşittir. Geçici İş Göremezlik ve Sürekli İş Göremezlik.
SGK tarafından; çalışana tedavi süresince yapılan ödemeler, Geçici İş Göremezlik olarak isimlendirilir.
SGK tarafından, çalışana tedavisi süresince yapılan ödemeler, ( yatarak tedavide günlük ücretin 1/2’si,
ayakta tedavide günlük ücretin 2/3’ü) Geçici İş Göremezlik olarak isimlendirilir.
Yine SGK tarafından, çalışana meslekte kazanım kayıp oranı- özür oranı %10‘dan fazla olması
durumunda çalıştığı sürece maaşına ek olarak yapılan ödemelere Sürekli İş Göremezlik ödemesi adı
verilir.
Meslekte kazanım kayıp oranı %60 ve daha fazla ise işçi malül sayılır ve malulen emekli olur.
%40 – %60 arasında ise engelli sayılır ve engelli kadrosunda çalışır.
Destekten Yoksun Kalma Tazminatı, çalışanın iş kazasında vefat ederse açılabilir. Destekten yoksun
kaldığını ispat edenlere ödeme yapılır. Eşi ve çocukları zaten bu davayı açabilir ancak yasal olarak
bakmakla yükümlü olduğu başka kişiler var ise( anne, baba, dayı,teyze…….) onlarda dava açabilir.
Vefat eden çalışanın düzenli ödeme yaptığı , destek olduğu( öğrenci bursu, yardım, v.b.) kişilerde banka
dekontu gibi belgelerle ispatlar ise bu tazminata hak kazanabilirler.
Destekten yoksun kalma tazminatında uygulamada farklı hesaplama metotları kullanılmaktadır.
Bu Tür Davalarda Görevli Mahkeme ve Yetkili Mahkemeler Nedir?
İş kazası nedeniyle açılacak tazminat davalarında görevli mahkeme İş Mahkemeleri’dir. Yetkili
mahkeme ise işverenin ikametgâhı veya kazanın gerçekleştiği yer mahkemesidir.
Bu Davalarda Zamanaşımı Süresi Nedir?
İş kazası veya meslek hastalığı sonucu işçi meslekte kazanma gücü kaybı oranına bakılmaksızın 10 yıllık
zamanaşımı süresi içerisinde işverene maddi ve manevi tazminat davası açabilir.
Devlete karşı(SGK,…..) açılacak davalarda bu süre 5 yıldır.
ÖRNEK DİLEKÇE
ANKARA NÖBETÇİ İŞ MAHKEMESİ’NE
DAVACI : [#muvekkiladtcadres]
VEKİLİ : ANKARA HUKUK MERKEZİ (Varsa tarafların kanuni temsilcilerinin) [#dosyaavukat]
ADRES:
(Varsa tarafların kanuni temsilcilerinin) [#lisansadres]
DAVALI :
(Varsa tarafların kanuni temsilcilerinin) [#karsiyanadadres]
DAVA DEĞERİ: [#davadegeri] KONU:
İş kazası nedeniyle … TL destekten yoksun kalma tazminatının …/…/… tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi istemidir.
AÇIKLAMALAR :
1-) Müvekkilimizin eşi, davalıya ait işyerinde gerçekleşen iş kazasına kadar işçi olarak çalışmış, (EK-1)
…/…/… tarihinde, daire demir testere tezgahında 1 cm kalınlığında ve 2×7 cm ebadında ki demir lamayı açılı biçimde kesme işlemi yaparken, daire testere tezgahının kesici bıçağına temas eden kolunun kesilmesi sonucu hastaneye kaldırılmış; ancak kan kaybı sonucu hayatını kaybetmiştir. (EK-2)
2-) Davacılar murisinin vefatı ile sonuçlanan olay, SGK Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından iş kazası olarak tespit edilmiş, müvekkilimize 5510 sayılı Kanunun 20. maddesi uyarınca gelir bağlanmıştır. (EK-3)
3-) Müvekkile bağlanan gelir müvekkilin hayatını ikame ettirmesi için yeterli miktarda olmadığı açıktır. Zira müvekkil ev hanımıdır ve tüm ihtiyaçları söz konusu iş kazasına kadar eşi tarafından karşılanmıştır. Bu husus, mahkemenizin uygun görmesi halinde, tanık listesinde (EK-4) isimleri ve adresleri yazılı bulunan tanıklarımızın konuya ilişkin olarak verecekleri ifadelerle açığa kavuşacaktır.
4-) Açıklanan nedenlerle müvekkilin kurum tarafından karşılanmayan zararlarının karşılanması bakımından işbu davanın açılması zorunluluğu hasıl olmuştur.
HUKUKİ NEDENLER : 6098 S. K. m. 53, 55. HUKUKİ DELİLLER :
1-) İşyeri şahsi sicil dosyası ve Sosyal Güvenlik Kurumu işyeri kayıtları
2-) SGK Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından alınan rapor
3-) Bilirkişi
4-) Tanıkların isimleri ve adresleri ile tanıklık edecekleri konuları gösterir tanık listesi
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle, … TL.- destekten yoksun kalma tazminatının …/…/… tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini müvekkilimiz adına saygıyla talep ederiz. [#taleptarih]
EKLER: 1-) İşyeri şahsi sicil dosyası ve Sosyal Güvenlik Kurumu işyeri kayıtları
2-) … Hastanesinden alınan rapor
3-) SGK Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından alınan rapor
4-) Tanıkların isimleri ve adresleri ile tanıklık edecekleri konuları gösterir tanık listesi
5-) Bir adet onaylı vekaletname örneği
Davacı Vekili
[ANKARA HUKUK MERKEZİ ]
Bu tür istisnai davalarda hak kaybına uğramamanız açısından ANKARA HUKUK
MERKEZİ'NDEN bilgi almanızı şiddetle tavsiye etmekteyiz.


