Dolandırıcılık Suçu ve Kapsamı

Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun veya başkasının zararına olarak kendisine veya başkasına yarar sağlayan  kişi dolandırıcılık suçunu işlemektedir.

Dolandırıclık Suçu Unsurları            :

. Hileli Davranış                     . Aldatma                    . Zarar

Yukarıda izah edilen üç hareketin meydana gelmesiyle suçun  unsuru oluşmaktadır.

Dolandırıcılık  Suçunda Ceza Tayini :

Dolandırıcılık suçunu işleyen kişilere bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ve beşbin güne kadar adli para cezası uygulanmaktadır.

Nitelikli Dolandırıcılık                     :

Dolandırıcılık suçunun tahdidi (sınırlı,daraltılmış) şekilde işlenmesi hallerinde ortaya çıkmaktadır.

Gelin bu nitelikli hallerde işlenen dolandırıcılık suçunun kapsamına göz atalım;

Nitelikli dolandırıcılık Madde 158- (1) Dolandırıcılık suçunun;

1. a) Dinî inanç ve duyguların istismar edilmesi suretiyle,
2. b) Kişinin içinde bulunduğu tehlikeli durum veya zor şartlardan yararlanmak suretiyle,
3. c) Kişinin algılama yeteneğinin zayıflığından yararlanmak suretiyle,
4. d) Kamu kurum ve kuruluşlarının, kamu meslek kuruluşlarının, siyasi parti, vakıf veya dernek tüzel kişiliklerinin araç olarak kullanılması suretiyle,
5. e) Kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak,
6. f) Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle,
7. g) Basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanmak suretiyle,
8. h) Tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin ticari faaliyetleri sırasında; kooperatif yöneticilerinin kooperatifin faaliyeti kapsamında,
9. i) Serbest meslek sahibi kişiler tarafından, mesleklerinden dolayı kendilerine duyulan güvenin kötüye kullanılması suretiyle,
10. j) Banka veya diğer kredi kurumlarınca tahsis edilmemesi gereken bir kredinin açılmasını sağlamak maksadıyla, k) Sigorta bedelini almak maksadıyla,
11. l) (Ek: 24/11/2016-6763/14 md.) Kişinin, kendisini kamu görevlisi veya banka, sigorta ya da kredi kurumlarının çalışanı olarak tanıtması veya bu kurum ve kuruluşlarla ilişkili olduğunu söylemesi suretiyle, İşlenmesi halinde, üç yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur. (Ek cümle: 29/6/2005 – 5377/19 md.; Değişik: 3/4/2013-6456/40 md.) Ancak, (e), (f), (j), (k) ve (l) bentlerinde sayılan hâllerde hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezasının miktarı suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.60 (2) Kamu görevlileriyle ilişkisinin olduğundan, onlar nezdinde hatırı sayıldığından bahisle ve belli bir işin gördürüleceği vaadiyle aldatarak, başkasından menfaat temin eden kişi, yukarıdaki fıkra hükmüne göre cezalandırılır. 60 24/11/2016 tarihli ve 6763 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “iki yıldan yedi yıla” ibaresi “üç yıldan on yıla” şeklinde, “(j) ve (k)” ibaresi “(j), (k) ve (l)” şeklinde ve “üç yıldan” ibaresi “dört yıldan” şeklinde değiştirilmiştir. (3) (Ek fıkra: 24/11/2016-6763/14 md.) Bu madde ile 157 nci maddede yer alan suçların, üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında; suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde verilecek ceza bir kat artırılır.

Dolandırıcılık  Suçunda Daha Az Cezayı Gerektiren Hal :

Dolandırıcılık suçunun bir hukuki ilişkiye dayanması halinde daha az cezayı gerektiren hal söz konusu olmaktadır.

Günümüzde Sıkça  Karşılaştığımız Dolandırıcılık Suçunun Nitelikli Haline Örnek Vermek gerekirse;

• Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçu :

Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçu günümüzde oldukça yaygın olarak karşımıza çıkmaktadır.Özellikle bu nitelikli hal kapsamı incelendiğinde  vatandaşlarımızın  hak kaybına uğradığı ve yargılandıkları göz önünde bulundurulmalıdır. Vatandaşlarımızdan bazıları teknolojiden bir haber olmasına rağmen bilişim sistemlerinin kullanılarak dolandırıcılık suçundan  yargılandıkları hususu oldukça önem arz etmektedir.

Günümüzde bu hal kapsamında işlenen suçlar baz alındığında genelde büyük bir şebeke sistematiği içerisinde dolandırıcılık suçu işlenmektedir. Dolandırıcılar vatandaşlarımızın telefon ıp adresi ve/veya evlerinde,işyerlerinde kullandıkları modeme bağlı bulunan ıp adresini kullanarak  kendilerinin dolandırıcılık suçuyla irtibatının ortaya çıkması engellemek amacıyla suçla hiç alakası olmayan vatandaşlarımızın bilişim sistemlerine bağlanmaktadırlar.İlgili bilişim sistemlerine bağlandığında  soruşturma aşamasında  savcılık bizzat ıp adresinden bağlanılan vatandaşımıza ulaşmaktadır.Ne yazık ki ulaşılan vatandaşın bilgisi bulunmamasına rağmen ceza tehditi ile karşı karşıya kalmaktadır.

Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre IP adresi tek başına delil olarak kullanılmamaktadır. Emsal karara bakacak olursak;

YARGITAY 8.CEZA DAİRESİ E.2012/21817 K. 2013/25428 Karar Tarihi : 24.10.2013

 ” kullandığı bilgisayar üzerinde usulünce imaj alma işlemi yapılarak sonucunda çıkan veri bütünlük ( hash ) değerlerinin tesbit edilmemiş bulunması, IP numarasının kullanılan bilgisayarı göstermeyip internetle olan bağlantıyı göstermesi, sanığın bilgisayarlarında yapılan incelemede, bu bilgisayar kütüğünden m…-k12.com adresine bağlantı yapıldığının tespit olunamaması “hack” programına rastlanmasının şikayetçiye ait siteye müdahale edildiğini göstermeyeceği, kesin delil bulunmadan varsayımlarla hüküm kurulamayacağı cihetle tebliğnamedeki bozma düşüncesine katılınmamıştır.’