Tam Yargı Davası
Tam yargı davası; idari iş veya eylemlerden dolayı kişisel hakları ihlal edilenler tarafından maddi ve manevi zararın tazmini amacıyla açtığı idari dava türüdür. Tam yargı davası aslında özel hukukta tazminat olarak nitelendirilen davanın idari hukukunda karşılığıdır.
Tam yargı davası, idari işlemden kaynaklı açılıyorsu 3 farklı şekilde açılabilir. Bunlar;
- İptal davası ile birlikte
- İptal davası kesinleştikten sonra
- İptal davası hakkında yerel mahkeme karar verildikten sonra açılabilir.
Önemle belirtmek isteriz ki idari yargı yoluna başvuracaklar açısından hak düşürücü sürelere dikkat edilmelidir. İlgili dava hakkının kanunlarda belirtilen sürelerde kullanılması gerekmektedir. Aksi durumda idari yargı süre aşımı nedeniyle davanın reddine karar verilir.Bu nedenle Uzman idare avukatıyla çalışmanız müvekkillerin menfaatine olacaktır.
Tam yargı davasına bakmakla görevli mahkemeler;
- İdare Mahkemeleri ( İlk derece mahkemesi sıfatıyla)
- Vergi Mahkemeleri (İlk derece mahkemesi sıfatıyla)
- Bölge İdare Mahkemesi(İstinaf(ikinci) derece sıfatıyla)
- Danıştay(Temyiz(üçüncü) derece mahkemesi ve bazı davalarda
İlk derece mahkemesi sıfatıyla)
1. Tam Yargı Davasının Özellikleri Nelerdir?
2. Tam Yargı Davası Açılma Sebepleri Nelerdir?
Tam yargı davalarında İdare hizmet kusuru ve idarenin kusursuz sorumluluk hallerinden sorumludur.
Hizmet Kusuru; idarenin görev alanına giren kamu hizmetleri faaliyetleri sırasında bu hizmetlerin tam yerine getirilmemesi, zamanında yapılmaması veya hiç yapılmaması idarenin kusuru olarak kabul edilmektedir. Bu durumlardan dolayı oluşan kusurdan idarenin sorumlu olabilmesi için ortaya çıkan zararla idari eylem ve işlem arasında illiyet bağı bulunmalıdır.
Kusursuz Sorumluluk Halleri; İdarenin iş ve işlemlerinden, kusurlu olmasa da sorumlu tutulmasına denir. Yani idare, ağır bir hizmet kusuru olmasa bile verdiği zararlardan sorumludur. Kusurun yoğunluğu önem arz etmemektedir.
3. Tam Yargı Davasında Yetkili Mahkeme
İYUK 36. Maddesi gereğince idari sözleşmelerden doğan dışında kalan tam yargı davaları yetkili mahkeme,
a) Zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili,
b) Zarar, bayındırlık ve ulaştırma gibi bir hizmetten veya idarenin herhangi bir eyleminden doğmuş ise, hizmetin görüldüğü veya eylemin yapıldığı yer,
c) Diğer hallerde davacının ikametgahının bulunduğu yer.
İdari mahkemesidir.
4. Tam Yargı Davasında Görevli Mahkeme
Tam yargı davalarında görevli mahkeme, aksi özel kanunlarda belirtilmedikçe, idare mahkemeleridir. Bahse konu istisnai duruma örnek olarak, 2575 sayılı Danıştay Kanunu madde 24’te sayılan davaların, ilk derece mahkemesi olarak Danıştay’da görüleceğine ilişkin düzenleme örnek gösterilebilir.
5. Tam Yargı Davasında Miktar Belirtilmeli Mi?
İYUK gereğince idarenin sorumluluğunda tazminat miktarının saptanması, gerçek zararın tazmini bakımından büyük önem taşımaktadır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 3.maddesinin 2. Fıkrası d bendi uyarınca tam yargı davası dilekçelerinde uyuşmazlık miktarının gösterilmesi zorunluluğunu getirmektedir.
6. Tam Yargı Davalarında İdareye Başvurma Zorunluluğu Bulunmakta Mı?
Tam yargı davalarında idareye başvurma zorunluluğu bulunmaktadır. Hakkı ihlal edilen kişi,
Önce idareye başvuruda bulunmalıdır. Yapılan başvuruya ret kararı verilebilmektedir. Hakkı ihlal edilen kişi ret kararının kendisine tebliğini izleyen günden itibaren 60 gün içinde tam yargı davası açabilir.
ÖRNEK DİLEKÇE
NÖBETÇİ İDARE MAHKEMESİ’NE
DAVACI | : | ………. |
VEKİLİ | : | ………. ………. |
DAVALI | : | ………. |
KONU | : | ………. |
AÇIKLAMALAR :
1-) … Merkez 100. Yıl Bulvarı … Mevkiinde davalı idarece …/…/… tarihinde yapımına başlanan üstgeçit …/…/… tarihinde tamamlanarak hizmete açılmıştır. Üstgeçitin yapımıyla birlikte tapuda müvekkil adına … pafta … ada … parselde kayıtlı, … nolu bağımsız bölümler kullanışlılıklarını büyük ölçüde yitirmiş, taşınmazlar büyük ölçüde değer kaybına uğramıştır.
2-) …/…/… tarihinde taşınmazlardaki değer kaybının tazmini amacıyla müvekkilimiz adına davalı idareye yaptığımız başvuru yanıtsız bırakılmak suretiyle zımnen reddedilmiştir.
3-) İdarece yaptırılan üstgeçit nedeniyle tapuda … pafta … ada … parselde kayıtlı, … nolu bağımsız bölümlerde oluşan …-liradan toplam …-lira, … ve … nolu bağımsız bölümlerde oluşan …-liradan toplam …-lira, … nolu bağımsız bölümlerde oluşan …-liradan toplam …-lira ve … nolu parselde kayıtlı … nolu bağımsız bölümlerde oluşan …-lira olmak üzere toplam …-lira (… bin lira) değer kaybının idareye başvurduğumuz …/…/…tarihinden itibaren işletilecek faiziyle birlikte davalı idareden tazminini istemek amacıyla işbu davayı açmak zorunluluğu doğmuştur.
HUKUKİ NEDENLER : 2577 S. K. m. 3, 12, 13, 36 ve ilgili mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER : Keşif ve bilirkişi incelemesi.
CEVAP SÜRESİ : 30 gündür.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıkladığımız nedenlerle tapuda … pafta … ada … parselde kayıtlı, … nolu bağımsız bölümler için ….-liradan, toplam ….-lira, … ve … nolu bağımsız bölümler için ….-liradan toplam …-lira, … nolu bağımsız bölümler için …-liradan toplam …-lira ve … nolu parselde kayıtlı 2 nolu bağımsız bölüm için …-lira olmak üzere toplam …-lira (… bin lira) tazminatın …/…/… tarihinden itibaren işletilecek faiziyle birlikte tazminine karar verilmesini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı idare üzerinde bırakılmasını mahkemenizden saygıyla talep ederiz. ……….
| Davacı Vekili ………. |
